Człowiek, a dziura ozonowa

Człowiek, a dziura ozonowa.

Dziurę ozonową można krótko scharakteryzować jako ubytek ozonu w stratosferze (warstwie atmosfery) na wysokości około 20 do 30 kilometrów. Zjawisko dziury ozonowej obserwowane jest od lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku, szczególnie nad obszarami wokół bieguna południowego. Średni spadek grubości warstwy ozonowej wynosi około 3% rocznie. Problem pojawił się gdy zaczęto używać freonu oraz innych fluoropochodnych metanu i etanu (nazwanych wspólnie freonami) do produkcji aerozoli. Związki te wykorzystywane były w konstrukcji systemów chłodniczych.
Skutki powstawania dziury ozonowej nad naszą planetą są ogromne. W wyniku zmniejszania się grubości warstwy ozonu w stratosferze na powierzchnie ziemi dociera więcej promieniowania nadfioletowego, które jest szkodliwe dla organizmów żywych. Zaburza ono równowagę biologiczną ekosystemów. Przeanalizujmy kilka najpoważniejszych skutków powstawania dziury ozonowej dotyczących otaczającego nas świata.
- Szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe przenika przez wodę, zagrażając tym samym delikatnym organizmom wchodzącym w skład planktonu. Organizmy te - rośliny i zwierzęta podlegają prawu łańcucha , a więc stanowią pożywienie dla innych ryb i ssaków. Gdy ich zabraknie, inne zwierzęta zostaną skazane na głodówkę. Również przemysł przetwórstwa rybnego zostanie znacznie osłabiony, na skutek braku ryb.
Ozon stratosferyczny pochłania część promieniowania ultrafioletowego docierającego do Ziemi ze Słońca. Niektóre rodzaje promieniowania ultrafioletowego są szkodliwe dla organizmów żywych, ponieważ może uszkadzać komórki (oparzenia), oraz może uszkadzać materiał genetyczny komórek. U ludzi i zwierząt może wywoływać zmiany nowotworowe (patrz: czerniak złośliwy). Organizm ludzki broni się przed ultrafioletem, wytwarzając barwnik (melanina) powodujący pochłanianie promieniowania w warstwie powierzchniowej skóry, zawartość tego barwnika objawia się ciemnieniem skóry.
Dziura ozonowa to zjawisko niebezpieczne i zagrażające również w sposób bezpośredni człowiekowi:
- Zbyt duża dawka promieniowania ultrafioletowego, docierającego na powierzchnię ziemi sprawia, iż skóra ludzka zaczyna się szybciej starzeć. W ostatnich kilkudziesięciu latach notuje się także wzrost zachorowań na raka skóry, który jest efektem zbytniej ekspozycji ciała na promieniowanie słoneczne.
- Promieniowanie UV ma także negatywny wpływ na oczy. Stanowi przyczynę podrażnień spojówek oraz innych poważnych chorób oczu m.in. zaćmę.
- Zostało udowodnione, że nadmierne promieniowanie ultrafioletowe obniża odporność organizmu. Na skutek osłabienia układu immunologicznego, człowiek staje się podatny na różnego rodzaju infekcje oraz choroby, w tym także na nowotwory.
Wciąż istniej zagrożenie, iż w niedalekiej przyszłości może dojść do całkowitego zaniku warstwy ozonowej. Skutkiem tego będzie biologiczna śmierć naszej planety. Aby temu zapobiec należy przestrzegać zakazów stosowania freonów. Ponadto należy ograniczyć ilość gazów przemysłowych emitowanych do atmosfery.