Efekt cieplarniany, a dziura ozonowa.

Efekt cieplarniany, a dziura ozonowa.

Szczególną uwagę zwraca się w raporcie na wzajemne powiązania między osłabieniem warstwy ozonowej a zwiększonym efektem cieplarnianym. Podkreśla się, że obydwa zjawiska powiązane są wzajemnie na wielu płaszczyznach. Na przykład jednym ze skutków zwiększonego efektu cieplarnianego jest, w wyniku zatrzymywania ciepła w niższych warstwach atmosfery, obniżenie temperatury w stratosferze, co potęguje niszczenie ozonu.
Coraz więcej faktów wskazuje na ocieplenie klimatu ziemskiego, chociaż wciąż około 20% powierzchni lądów skuta jest lodem. Istnieją jednak dowody na to, że proces ten jest już zaawansowany. Na pytanie: jaka jest przyczyna tego procesu krótko można odpowiedzieć, że: globalne ocieplenie jest skutkiem działalności człowieka - gwałtowny rozwój przemysłu, motoryzacji. Taka działalność prowadzi zachwiania naturalnej równowagi w składzie atmosfery. Nastąpił gwałtowny wzrost zawartości tzw. gazów cieplarnianych. Należą do nich: metan, dwutlenek węgla, tlenek azotu, dwutlenek siarki, gazy CFC (chlorofluorowęglowe).
Gazy cieplarniane są bardzo pożyteczne, ale pod warunkiem, że ich ilość w powietrzu nie przekracza normy. Zawartość np. dwutlenku węgla w czystym powietrzu nie powinna przekraczać 0,035%. Wykazano, że gdyby nie obecność w atmosferze gazów cieplarnianych a zwłaszcza dwutlenku węgla to średnia temperatura na Ziemi wynosiłaby -18°C a nie 15°C jak obecnie.
Nadmierny wzrost tych gazów w atmosferze powoduje niszczenie warstwy ozonowej i prowadzi do efektu cieplarnianego. W atmosferze ziemskiej, w stratosferze na wysokości 15-55 km rozciąga się pas atmosfery zwany warstwą ozonową. Warstwa ta powinna zatrzymać ? wartości promieniowania ultrafioletowego dochodzącego od Słońca. Przepuszcza tylko część o określonej długości fali. W niewielkich ilościach promieniowanie UV jest korzystne dla ludzi, roślin i zwierząt; jest np. niezbędne do wytworzenia witaminy D, do budowy kości. Nadmiar tego promieniowania dla ludzi, dla świata roślin i zwierząt jest szkodliwy. Wywołuje u ludzi wiele schorzeń i niszczy rośliny. Powoduje zaburzenia w ekosystemie. Ozon ma znaczenie biologiczne, gdyż reguluje dopływ tego promieniowania do powierzchni Ziemi. Nadmiar gazów cieplarnianych powoduje powstawanie tzw. dziur ozonowych. W tych miejscach maleje ilość ozonu, rozrzedza się warstwa ozonowa i więcej promieniowanie ultrafioletowego dociera do Ziemi. Dzieje się tak dlatego, że cząsteczki freonów ulegając rozpadowi uwalniają np. chlor, który zabiera atomy tlenu z cząsteczki ozonu. W tym procesie ozon przekształca się w zwykły tlen. Znaczna część energii słonecznej: światło i o dużej częstotliwości promieniowanie ultrafioletowe łatwo dociera do Ziemi. Często odbiją się od powierzchni Ziemi i ucieka do przestrzeni kosmicznej, a część zamienia się na ciepło przy zetknięciu z glebą. Ziemia wypromieniowuje je z powrotem jako promieniowanie podczerwone. Jest to promieniowanie długofalowe, małoprzenikliwe i w większości zostaje zatrzymane przez cieplarniane gazy. Wraca więc to promieniowanie z powrotem na powierzchnię Ziemi powodując jej ogrzanie i wzrost temperatury. Gazy cieplarniane zachowują się więc podobnie jak szyba w szklarni. Istnieją w tym przypadku pewne zależności: im więcej gazów produkowanych w różnych procesach i zanieczyszczających atmosferę, tym rzadsza warstwa ozonowa (więcej w niej dziur) i tym szybszy przyrost średniej temperatury na Ziemi.
Zdaniem naukowców największym zagrożeniem jest dwutlenek węgla ze względu na jego zawartość w atmosferze. Nieznaczna jest zawartość CFC, freonów ale one około 2,5 tysiąca razy bardziej efektywnie zatrzymują promieniowanie niż dwutlenek węgla. I z tego właśnie względu gazy te są nie bezpieczne.