Ozon przyjaciel czy wróg?

Ozon przyjaciel czy wróg?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Ozon jest gazem trującym dla ludzi, zwierząt i roślin. Jednakże jego zastosowanie i rola w przyrodzie jest bardzo duża i nie da się bez niego obyć. Argumenty przemawiające za ozonem to:
•    zastosowanie w medycynie (ozonoterapia stosowana w leczeniu zwyrodnienia barwnikowego siatkówki)
•    ozon jest zarówno bardzo silnym utleniaczem, jak i dezynfektantem. Cechy te powodują, iż jest on stosowany w oczyszczaniu wody jako czynnik dezynfekujący lub jako utleniacz (by poprawić jakość wody pitnej, ozonowaniem zastępuje się dotychczasowe napowietrzanie wody podziemnej)
•    lampa ozonowa stosowana do wyjaławiania pomieszczeń (np. w szpitalach)
•    stosuje się go do utleniania paliwa rakietowego
•    w atmosferze spełnia funkcje filtra pochłaniającego promieniowanie ultrafioletowe. Ozon stratosferyczny pochłania część promieniowania ultrafioletowego docierającego do Ziemi ze Słońca. Niektóre rodzaje promieniowania ultrafioletowego są szkodliwe dla organizmów żywych, ponieważ mogą uszkadzać komórki (oparzenia), oraz mogą uszkadzać materiał genetyczny komórek.
Ozon jest jednym z najskuteczniejszych znanych środków dezynfekcyjnych, nie wytwarza rakotwórczych i innych szkodliwych produktów ubocznych. W procesie uzdatniania wody (ozonowanie) ozon jest jedną z najlepszych możliwości, ponieważ nie jest tak drogi w późniejszej eksploatacji jak np. odwrócona osmoza (ultrafiltracja), a produkt wynikowy jest porównywalny. Typowy środek dezynfekcyjny do uzdatniania wody – chlor, podczas procesu chlorowania wody z zawartymi w niej związkami organicznymi, powoduje powstawanie produktów ubocznych, które są umiarkowanie toksyczne dla ludzi, m.in. chloroform. Trzeba jednak podkreślić, że substancje te tworzą się w bardzo małej ilości i ich szkodliwość jest znacznie mniejsza, niż składników wody nieuzdatnianej.
Dla porównania, działanie bakteriobójcze ozonu jest około 50 razy skuteczniejsze i 3000 razy szybsze niż chloru. Niestety, ozon ma stosunkowo krótki czas rozkładu, przez co ozonowana woda pozostaje aseptyczna przez krótki czas (tzn. nie można jej bezpiecznie przesyłać długimi rurociągami). Dlatego ozon nie może całkowicie wyeliminować chloru z procesu uzdatniania wody, jednakże może go w istotny sposób ograniczyć do minimum, w ilości niezbędnej do utrzymania w sterylności wszystkich nitek sieci wodociągowej po przejściu wody przez Stację Uzdatniania. Zabieg taki wyraźnie poprawia właściwości organoleptyczne spożywanej wody (brak wyczuwalnego zapachu i smaku chloru oraz mętnego zabarwienia)Argumentem przemawiającym przeciw ozonowi jest to, że jest on trujący i szkodliwy dla ludzi, zwierząt i roślin. Gdyby nie był szkodliwy pytanie: "Ozon to wróg czy przyjaciel?" nie miałoby sensu. Po zweryfikowaniu argumentów można stwierdzić, że ozon jest zarówno wrogiem jak i przyjacielem. Gdyby nie warstwa ozonowa na Ziemi mogłoby dojść do zachwiania równowagi i wyginięcia wielu gatunków - hipoteza, według której wymieranie gatunków pod koniec Permu spowodowała emisja gazów wulkanicznych. Weszły one w reakcję z ozonem powodując powstanie dziury ozonowej. Zatem ozon w górnych warstwach atmosfery, tj. w ozonosferze jest zabezpieczeniem przed promieniowaniem UV, natomiast występujący przy powierzchni ziemi jest zanieczyszczeniem i zagrożeniem dla zdrowia człowieka.